Coöperatie Beest en Wold

Waar runderen de natuur helpen

Midden in het Drents-Friese Wold, tussen uitgestrekte bossen, heidevelden en graslanden, vind je een bijzondere kudde Sayaguesa-runderen. Hier hebben deze indrukwekkende dieren alle ruimte om hun eigen weg te kiezen. En dat is precies de bedoeling van Coöperatie Beest en Wold.

Want bij deze coöperatie draait alles om natuurlijke begrazing. De runderen helpen het landschap open en gevarieerd te houden, terwijl ze zoveel mogelijk hun natuurlijke leven leiden.

Zeven mensen, één passie voor de natuur

Het verhaal van Beest en Wold begon al voordat de coöperatie bestond. Gijs en Peter hielden zich jarenlang bezig met natuurlijke begrazing in het Drents-Friese Wold. Om dit bijzondere werk voort te zetten én verder te ontwikkelen, werd ongeveer twee jaar geleden Coöperatie Beest en Wold opgericht.

Inmiddels bestaat de coöperatie uit zeven leden, die samen de begrazing in verschillende natuurgebieden verzorgen. Hun gezamenlijke doel? De natuur zoveel mogelijk haar eigen gang laten gaan, met sterke, gezonde kuddes die daar een belangrijke bijdrage aan leveren.

En daar komt heel wat kennis bij kijken. Want hoewel de runderen grotendeels zelfstandig leven, houden de beheerders nauwlettend in de gaten hoe het met de dieren én het landschap gaat.

Hier kennen ze zelfs de vriendschappen tussen koeien

Tijdens ons bezoek gingen we met kuddebeheerders Gijs en Daniël op pad. En wat kennen deze mannen hun runderen goed!

Gijs werkt al sinds 2016 met de Sayaguesa-kudde. Meerdere keren per week trekt hij het gebied in om de dieren te observeren. Niet alleen om hun gezondheid en conditie te controleren, maar ook om te zien hoe ze samenleven.

Want hier heeft ieder rund een naam, een eigen karakter en een familiegeschiedenis. De beheerders weten welke koeien vriendschappen sluiten, welke elkaar liever uit de weg gaan en herkennen zelfs eigenschappen van een moeder in haar kalf.

Ook de oudere runderen zijn ontzettend belangrijk. Zij kennen het gebied, weten waar voedsel te vinden is en geven hun ervaring door aan de volgende generatie.

De kudde bepaalt haar eigen ritme

In een begrazingsgebied van maar liefst 1.000 hectare trekken de Sayaguesa-runderen het hele jaar door bossen, heidevelden en graslanden. De kalfjes groeien op bij hun moeder en zelfs de volwassen stieren maken deel uit van het natuurlijke kuddeleven.

De dieren zoeken zelf hun eten. In de zomer grazen ze op de heide, in het najaar trekken ze het bos in voor eikels en in de winter eten ze ook van struiken en twijgen.

Maar natuurlijk kuddebeheer betekent niet dat de beheerders niets doen. Ze houden voortdurend in de gaten hoeveel dieren het gebied kan dragen. Door de grootte van de kudde zorgvuldig af te stemmen op de beschikbare begroeiing, zorgen ze ervoor dat de runderen hun belangrijke werk voor de natuur kunnen blijven doen.

Natuurbeheer voorop, vlees als waardevolle bestemming

Bij Beest en Wold worden geen runderen gehouden met als doel vlees te produceren. De dieren zijn er in de eerste plaats om de natuur te helpen.

Alleen wanneer het natuurbeheer, de samenstelling van de kudde of de gezondheid van een dier daar aanleiding toe geeft, worden dieren uit de kudde gehaald.

En juist daarom vinden we de samenwerking met Beest en Wold zo bijzonder. Het vlees is geen doel op zich, maar krijgt wel een waardevolle bestemming. Bij Grutto benutten we het hele dier met respect, zodat niets onnodig verloren gaat.

En wat is het prachtig natuurvlees! Mooi donker van kleur, met een volle, karakteristieke rundvleessmaak. Afkomstig van dieren die hun hele leven hebben gegeten wat de natuur hun biedt.

Omdat de natuur bepaalt hoeveel dieren de kudde kunnen verlaten, is er slechts een beperkte hoeveelheid vlees beschikbaar.